Mancini trở lại, Olimpico quay lưng: Nước Ý gục trước Bỉ và vết nứt của cả một chu kỳ

Hook

Mười một giờ đêm ở Busan, tôi ngồi trước màn hình và đếm những chiếc ghế trống ở Olimpico. 47.155 người trong một sân vận động 70.000 chỗ – gần 23.000 chỗ bỏ không. Nhưng điều khiến tôi đặt bút không phải con số ấy. Đó là thời điểm tiếng huýt sáo bắt đầu: phút thứ 20, khi tỷ số vẫn là 0-0. Bình minh xứ Ulsan không bao giờ dối trá, và một khán đài huýt sáo trước khi bóng vào lưới cũng vậy. Nó không giận vì thua. Nó giận vì đã chờ quá lâu để còn tin.

Bỉ thắng Ý 2-0 trong khuôn khổ Nations League. Một kết quả gọn gàng trên bảng điện tử. Nhưng câu chuyện thật nằm ở hai bàn thua – cả hai đều đến từ những pha phản công. Và nằm ở danh sách xuất phát của Roberto Mancini, nơi tám trong số mười một cái tên đã từng đứng trên sân ở chiến dịch vòng loại World Cup thất bại.

Context

Roberto Mancini trở lại ghế huấn luyện viên đội tuyển Ý ở tuổi 61. Ông từng rời vị trí này tháng 8/2026, rồi chỉ hai tuần sau ký hợp đồng béo bở với bóng đá Saudi Arabia. Giờ ông quay lại, trong bối cảnh nước Ý đã vắng mặt ở ba kỳ World Cup liên tiếp – điều chưa từng xảy ra với một đội bốn lần vô địch thế giới.

Phía đối diện là một Bỉ mới dưới tay Mark van Bommel, người có trận ra mắt quốc tế đầu tiên trên ghế huấn luyện. Không nhiều kinh nghiệm, nhưng cũng không nhiều vết sẹo chiến thuật. Và trong tay van Bommel là Kevin De Bruyne, lão tướng bước vào trận đấu thứ 125 cho đội tuyển quốc gia.

Có những cú điện thoại chỉ ba phút, nhưng đổi cả mùa hè. Trận này cũng vậy – 90 phút nhưng đổi cả cách nhìn về một chu kỳ. Bởi ngay sau trận này, Ý phải đến Thổ Nhĩ Kỳ vào thứ Hai, rồi làm khách tại Pháp vào thứ Sáu. Không có thời gian để nghỉ, càng không có thời gian để mơ.

Core

Điều đầu tiên tôi muốn nói rõ: đây không phải trận thua vì thiếu cơ hội. Đây là trận thua vì cấu trúc phòng ngự khi đang kiểm soát bóng – thứ mà giới phân tích gọi là rest defense – đã sụp đổ.

Bàn mở tỷ số đến từ một pha chuyển đổi. Một tiền vệ ra mắt – Alessandro Romano, người vừa chuyển quốc tịch thi đấu từ Thụy Sĩ sang Ý – chuyền lỗi. Bóng đến chân De Bruyne. De Bruyne đẩy sang cánh. Mika Godts, tân binh vừa chuyển đến Paris Saint-Germain, cắt vào trong, vượt qua ba hậu vệ, đánh bại Gianluigi Donnarumma ở cự ly gần. Một chuỗi thất bại trong các cuộc đối đầu cá nhân, từ áp lực chung đến tốc độ lùi về của tuyến dưới. Gianluca Mancini bị xoay người, Diego Coppola đến muộn.

Bàn thứ hai lặp lại đúng vết thương ấy. Dodi Lukébakio sút xa, trong khi Sandro Tonali đuổi theo trong tuyệt vọng. Không có tiền vệ che chắn ở thời điểm mất bóng. Đây là lỗi của cả hệ thống, không phải của một cá nhân.

Việc Alessandro Bastoni bị treo giò, sau tấm thẻ đỏ trong trận thua Bosnia - Herzegovina, đã lấy đi phương án triển khai bóng tốt nhất bên cánh trái của Ý. Coppola vào thay, nhưng sự cân bằng đã lệch. Khi Mancini thường đẩy hậu vệ biên lên cao để kiểm soát bóng, cả hai bàn thua đều cho thấy các cầu thủ bị bắt bài ở phần sân đối phương. Đây là hệ quả trực tiếp của một triết lý không được điều chỉnh cho phù hợp với năng lực tuyến dưới.

Nhìn vào đội hình xuất phát, tôi thấy điều đáng lo hơn cả: tám trong mười một cầu thủ đến từ chiến dịch vòng loại thất bại. Hai thay đổi còn lại đều không phải lựa chọn chủ động – một là bị treo giò, một là tân binh vừa chuyển quốc tịch. Một chu kỳ mới nhưng lại được xây trên đúng nhóm cầu thủ đã thất bại thì khó lòng sinh ra kết quả mới.

Nếu đây là một trận đấu mà Ý tạo ra hàng loạt cơ hội và thua vì kém may mắn, tôi đã không viết bài này. Nhưng hai bàn thua cùng một kịch bản phản công cho thấy đây là lỗi có thể lặp lại – và sẽ lặp lại nếu không có thay đổi về cấu trúc.

Alessandro Calafiori, người để lại dấu ấn với phát biểu sau trận, thừa nhận: "Chúng tôi để lộ khoảng trống và nhận hai bàn thua có thể tránh được". Đây là tín hiệu đầu tiên cho thấy chẩn đoán đã được chia sẻ nội bộ. Khi một hậu vệ trẻ công khai nói về lỗi hệ thống, thường là trước khi có thay đổi về nhân sự hoặc đơn giản hóa chiến thuật.

Trong khi đó, Bỉ cho thấy điều ngược lại. Một huấn luyện viên mới, một chiến thắng sân khách, một cầu thủ ghi bàn mới và một tài năng trẻ vừa gia nhập PSG lập tức ghi bàn quốc tế đầu tiên. Chuỗi cung ứng tài năng của họ đang hoạt động trơn tru, còn Ý vẫn đang trả nợ cho một thế hệ chưa được thay.

Contrarian

Người ta sẽ nói Mancini thất bại. Tôi không cho là vậy – chưa phải lúc.

Điều đáng chú ý không nằm ở tỷ số 0-2. Nó nằm ở việc khán đài quay lưng ở phút 20, khi trận đấu còn đang hòa. Sự thù địch ấy không phụ thuộc vào kết quả, mà là sự tích tụ từ ba kỳ World Cup vắng mặt. Nghĩa là Mancini không thể dập tắt cơn giận bằng chiến thắng đơn thuần – ông phải thay đổi niềm tin, thứ chậm hơn nhiều.

Đó cũng là lý do việc FIGC tái bổ nhiệm một huấn luyện viên đã rời đi năm 2026 mang tính rủi ro cao: họ không còn khả năng trình bày sự thay đổi như một bước tiến về phía trước. Họ chỉ có thể nói: chúng tôi đã thử cái khác, và nó không hiệu quả.

Son Heung-min bị ném đá năm 2026, và tôi học được cách nhìn người không qua dư luận. Với Romano, một sai lầm trong trận ra mắt có thể định hình cả sự nghiệp quốc tế non trẻ. Với Mancini, hai trận sân khách sắp tới có thể định hình cả nhiệm kỳ.

Và đây là điểm mù lớn nhất của câu chuyện chính thức: người ta đang đo Mancini bằng chuẩn mực của năm 2026, khi ông vô địch Euro. Nhưng đội hình hiện tại không còn những con người ấy, và bóng đá châu Âu đã đi qua ba năm. Việc đánh giá một huấn luyện viên bằng đỉnh cao quá khứ của chính ông là cách nhanh nhất để kết án ông, và cũng là cách ít công bằng nhất.

Takeaway

Ý sẽ đến Thổ Nhĩ Kỳ vào thứ Hai, rồi làm khách ở Pháp vào thứ Sáu. Mười ngày để tách một đêm tồi tệ khỏi một sự sụp đổ cấu trúc. Nếu xếp đội hình vẫn giữ nguyên tám cái tên cũ, chúng ta sẽ có câu trả lời. Nếu Ý thua cả hai, vị thế cựu cường quốc sẽ chuyển từ câu chuyện truyền thông thành thực tế trên bảng xếp hạng.

Ở tuổi 61, tôi vẫn bắt máy lúc 4 giờ sáng – vì Ulsan không gọi để chúc ngủ ngon. Và Olimpico đêm nay cũng gọi, theo cách riêng của nó: bằng những chiếc ghế trống và tiếng huýt sáo từ phút 20.