Chuyên gia Đoàn Minh Xương: Không có Xuân Son, hàng công Việt Nam yếu đi rõ rệt

Hành lang sân Bandung tối om, chỉ còn tiếng giày đinh lộp cộp trên nền bê tông. Tôi đứng đó, nhìn đội tuyển Việt Nam đi qua với những gương mặt cúi gằm. Trận thua 0-2 trước Thái Lan không chỉ là một kết quả, nó là một sự thật phơi bày: thứ bóng đá tấn công của chúng ta đã sụp đổ ngay khi không còn Xuân Son trên sân.

Bối cảnh trận đấu đã được dự báo trước. Việt Nam bước vào ASEAN Cup 2026 với bàn thua ngay từ trận mở màn khi mất chân sút chủ lực. HLV Kim Sang Sik chọn sơ đồ 3-4-3, kỳ vọng kiểm soát thế trận, nhưng Thái Lan với lối chơi thực dụng đã sớm có bàn mở tỷ số từ một cú sút xa của Sarach Yooyen. Từ đó, họ lùi sâu đội hình, nhường thế trận cho Việt Nam nhưng sẵn sàng tung đòn phản công. Việt Nam cầm bóng nhiều, nhưng sự vô hại trong các pha bóng cuối đã khiến mọi nỗ lực trở nên vô nghĩa.

Trọng tâm của vấn đề nằm ở cấu trúc tấn công, không chỉ đơn thuần là việc thiếu vắng một chân sút. Xuân Son không chỉ là người ghi bàn, anh là điểm tựa chiến thuật. Khả năng che chắn bóng, quay lưng với hậu vệ, đánh chặn không chiến và tạo khoảng trống cho các vệ tinh xung quanh – tất cả đều biến mất. Đinh Bắc, một tiền đạo trẻ với lối chơi hoàn toàn khác, bị đặt vào vị trí không phù hợp và không thể làm gì hơn. Hàng tiền vệ cũng bị bào mòn, buộc HLV phải kéo Cao Quang Vinh từ vị trí hậu vệ trái vào trung lộ, một sự xáo trộn cho thấy chiều sâu đội hình đang thiếu hụt nghiêm trọng.

Điều nghịch lý là Việt Nam là đội mạnh nhất trong lối chơi phòng ngự phản công, nhưng thế trận trước Thái Lan lại buộc chúng ta phải dâng cao tìm bàn gỡ. Đó là thế trận ngược, không phải sở trường. Có một tình huống tưởng như đã gỡ hòa nhưng bị VAR khước từ vì việt vị, và những nỗ lực còn lại chỉ là những cú sút xa vô hại. Thái Lan, với một kế hoạch rõ ràng, đã thắng cả hai hiệp đấu về mặt chiến thuật.

Bên ngoài thấy mất một cầu thủ, bên trong thấy mất cả một hệ thống. Việc đổ lỗi cho sự thiếu vắng Xuân Son là một cách giải thích quá đơn giản. Sự thật nằm ở những vấn đề sâu hơn: thể lực của phần lớn cầu thủ không tốt, lực lượng không đầy đủ, và chiều sâu hàng tiền vệ quá mỏng. Đây là những vấn đề về chuẩn bị và quản lý, không phải là sự bất hạnh. Chuyên gia Đoàn Minh Xương đã chỉ ra điều này: không có Xuân Son, hàng công yếu đi rõ rệt, nhưng điều đó cũng cho thấy một thiếu sót trong việc xây dựng một phương án B.

Bài học từ trận đấu này là bài học về sự phụ thuộc. Một đội tuyển được xây dựng xung quanh một cầu thủ, dù có xuất sắc đến đâu, cũng trở nên mong manh. Thái Lan không có một ngôi sao duy nhất, họ có một đội hình với chiều sâu và sự linh hoạt. Chanathip chơi như một số 9 ảo, kéo hàng phòng ngự khỏi vị trí, tạo ra sự bất ổn mà chúng ta không thể kiểm soát. Đó là một khuôn mẫu chiến thuật mà Việt Nam cần nghiên cứu.

Không ai phủ nhận khát khao của các cầu thủ, họ đã cố gắng hết mình. Nhưng trong bóng đá đỉnh cao, sự nỗ lực không đủ nếu không có một kế hoạch vững chắc. Trận đấu này cho thấy một thực tế khó nuốt: Việt Nam có thể thắng về tinh thần, nhưng đang thua trong cuộc đua về chiều sâu và sự chuẩn bị. Câu hỏi đặt ra không phải là khi nào Xuân Son trở lại, mà là chúng ta sẽ xây dựng một đội hình không còn phụ thuộc vào một cá nhân như thế nào.